เป็นไตหรือไม่ ทำไมหมอตอบไม่ตรงกัน

เอาอีกหนึ่งคำถามใหญ่ที่คนหลายคนก็จะสงสัยว่าไปหาคุณหมอแล้วตอบไม่ตรงกันบางคนก็ตอบว่า เป็นโรคไต บางคนก็ตอบว่า ไม่เป็นโรคไต บางทีก็ในช่วงเวลาที่ต่างกันไม่นานอาจจะสับสนและจะเชื่อคุณหมอคนไหนดี แล้วก็มีหลักการในการดูยังไงว่าสรุปสุดท้ายเขาเป็นโรคไตหรือเปล่าเดี๋ยววันนี้หมอจะเล่าเรื่องให้ฟัง 

สมมุติว่าไปหาคุณหมอคนแรกแล้วก็ขอดู GFR ได้  67 ถ้าเกิดมีคอมพิวเตอร์บางเครื่องก็จะแปลงมาเป็นเปอร์เซ็นต์อัตโนมัติให้เลยว่าถ้า 67-90 อย่างนี้เป็นไตเรื้อรังระยะที่ 2 คุณหมอก็อาจจะอ่านผลเบื้องต้นบอกคนไข้ว่าเป็นไตเรื้อรังระยะที่ 2 คนไข้ก็จะฟังมาแล้วว่าให้เป็นไตเรื้อรังระยะที่ 2 สมมุติได้ผลเลือดเดียวกันเลยปรากฏว่าคุณหมอมีข้อมูลเพิ่มเติมว่าผลเกลือแร่ การตรวจปัสสาวะก็อยู่ในเกณฑ์ปกติดีแล้วก็ได้สอบถามคุยกับคนไข้แล้วว่าคนไข้ไม่เคยมีประวัติปลูกถ่ายไตเคยอัลตร้าซาวด์แล้วด้วยซ้ำไม่มีถุงน้ำในไตไม่มีอะไรผิดปกติใดๆเลย แบบนี้คุณหมอท่านนี้อาจจะแปรผลให้คนไข้ว่าท่านปกติไม่เป็นโรคไต ความจริงแล้วสำหรับในกรณีนี้ก็คือ ถ้าเกิดคนไข้มีค่าไตเกิน 60 และถ้าเกิดท่านไม่มีความผิดปกติอื่นๆก็แปลผลว่าท่านไม่ได้เป็นโรคไต

สำหรับในผู้ป่วยรายเดิม 3 ปีที่ผ่านมาไม่ได้ไม่ได้มาเช็คเลือด 3 ปีที่ผ่านมาท่านมาตรวจเลือดซ้ำปรากฏค่าครีเอตินินจาก 1.1 ขึ้นมาเป็น 1.3 แปลงมันเป็น eGFR  58 พอเจอคุณหมอก็ตามผลให้เลยว่าค่าการทำงานของไตค่ะน้อยกว่า 60% เหลือ 58 เปอร์เซ็นต์ ก็แปลเป็นไตเรื้อรังระยะที่ 3 แบบนี้คนไข้ก็จะจำไว้แล้วตัวเองเป็นไตเรื้อรังระยะที่ 3 ถัดมาก็ยังไม่สบายใจ 3 ปีที่แล้วไม่ได้เป็นโรคไตและทำไมปีนี้เป็นโรคไต อีกวันนึงก็ขอตรวจเลือดก็จะเห็นว่าค่าครีเอตินินจาก 1.3 ลงมาเป็น 1.2 GFR  กลายเป็น 63 และคุณหมอคุณหมอก็อาจจะบอกใหม่ว่าถ้าเกิน 63 แล้วถ้าไปดูในปัสสาวะแล้วปกติดีก็อาจจะไม่ได้เป็นโรคไตก็ได้คนไข้ก็จะสับสนว่าสรุปเป็นหรือไม่เป็น

หมอจะขอตอบว่าโดยทั่วไปแล้วไม่ได้จะแปลผลยิ่งในคนไข้ที่ระยะการทำงานของไตอยู่ระหว่างที่เป็นตัวที่ตัดพอดีว่าเป็นหรือไม่ เป็นก็คือตัว A3 ประมาณ 60 แล้วตอนนี้จะเป็นจุดที่จะต้องระวังมากๆว่าสรุปสิ่งที่หมอจะดูก็คือว่าจะขอดูว่าคนไข้มีค่าอย่างอื่นที่ผิดปกติร่วมด้วยหรือไม่ สมมุติว่าเจอกันวันที่ 25 เดือน 6 แบบนี้ถ้าการทำงานของไต 63 เปอร์เซ็นต์ ให้ผู้ป่วยรายนี้หมอส่งตรวจเพิ่มเติมต้องตรวจว่ามีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ 1+ แบบนี้หมอก็ยังไม่ได้บอกว่าคนไข้เป็นหรือไม่เป็น โดยทั่วไปแล้วก็จะดูก่อนว่า3 เดือนที่แล้วมีโปรตีนในปัสสาวะหรือไม่ถ้าเกิดภายใน 3 เดือนหรือว่าจะตรวจติดตามผู้ป่วยไปอีก 3 เดือนข้างหน้าว่ายังมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะหรือไม่

GFR

ซึ่งจากผลค่าครีเอตานีนที่ได้เขาก็จะไปใส่สูตรคำนวณเป็นGFRก็คือค่าเปอร์เซ็นต์การทำงานของไตซึ่งก็จะเห็นว่าถ้าครีเอตานีนยิ่งสูงก็จะทำให้GFRน้อยลง รวมทั้งถ้าเกิดครีเอตานีนเท่ากันอายุเท่ากันผู้ชายจะมีมากกว่าผู้หญิง แบบนี้ก็จะขอสรุปแบบนี้ว่าท่านใดที่ยังมีค่า GFR ยังต้องถึงต้องถึงอยู่ระหว่าง 60 ก็แสดงว่าเขาจะใช้ดูผลเลือดค่าตัวเลขสุดท้ายเป็นตัวที่จะบอกคนไข้ว่าเป็นหรือไม่เป็น แต่ว่าถ้าเกิดค่าครีเอตินินแกว่งๆอยู่นิดหน่อยทำให้มาตรวจแล้วอาจจะขึ้นลงๆบางวันก็เกิน 60 บางวันก็น้อยกว่า 60 ก็จะสับสนก็จะต้องไปดูอย่างอื่นเพิ่มเติม สมมุติว่าตรวจปัสสาวะแล้วเคยมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะและ 3 เดือนแล้วก็ยังคงมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะอยู่แบบนี้ฃเราก็จะถือว่าคนไข้เป็นไตเรื้อรังเลย แต่ท่านใดที่เคยตรวจแล้วมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ แต่รอบนี้ไม่มีโปรตีนในปัสสาวะ ก็ยังตอบไม่ได้เหมือนกันว่าเป็นหรือไม่เป็น 

อย่างไรก็ตามสำหรับคนไข้ที่อื่นปกติหมดเลย ไม่มีโปรตีนรั่วในปัสสาวะ อัลตร้าซาวด์มาก็ปกติ เกลือแร่ก็ปกติ ไม่เคยมีประวัติปลูกถ่ายไต แบบนี้ถ้าเกิดมีค่าGFRว่าจะเกิน 60 หรือน้อยกว่า 60 หมอก็บอกให้ไม่ได้เหมือนกันว่าจะใช่หรือไม่ใช่เพียงแต่คำที่หมอจะแนะนำเพิ่มเติมก็คือต่อให้ใช่ท่านก็เป็นแค่ระยะไม่เยอะ ก็คือเป็นแค่ระยะ 3 ต้นๆหรือถ้าเกิดว่าท่านไม่ใช่ ระยะเวลาผ่านไปอีกสัก 1 ปีหรือ 2 ปีตัวGFRของท่านก็จะลดลงเป็นในระดับที่ท่านก็จะมีโอกาสที่จะเป็นอยู่ดี ดังนั้นในกลุ่มของคนไข้นี้หมอคิดว่าการรักษาไม่ว่าจะใช่หรือไม่ใช่อาจจะไม่ค่อยได้แตกต่างกันเท่าไหร่ สำหรับท่านนี้ที่หมอยกตัวอย่างมาให้ก็เป็นผู้ป่วยจริง เป็นทั้งเบาหวานแล้วก็เป็นทั้งความดันคนไข้ก็ปรึกษาหมอถามว่าสรุปเป็นหรือไม่เป็นแล้วก็ตอบไปอย่างที่เล่าให้ฟังก็คือสุดท้าย eGFR เกิน 60 ตรวจโปรตีนรั่วในปัสสาวะอยากรู้ว่าเป็นหรือไม่เป็นก็อีก 3 เดือน ถ้ายังคงมีค่าโปรตีนรั่วในปัสสาวะอยู่จะเรียกว่า เป็นไตเรื้อรัง ด้วยสาเหตุอาการก็คิดว่าจะเป็นเบาหวานหรือว่าเป็นความดันลงไปที่หมอจะแนะนำเพิ่มเติมก็คือไม่ว่าจะเป็นหรือไม่เป็นในผู้ป่วยแต่ละรายการรักษาไม่ได้ต่างกันการดูแลไม่ได้ต่างกัน

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *