สรุปตรวจโปรตีนในปัสสาวะแบบต่างๆ

การตรวจปัสสาวะที่จริงแล้วมีอยู่ด้วยกัน 3 แบบ แต่ละแบบก็จะมีข้อดี ข้อเสีย แล้วก็จะมีความแตกต่างกันไป

1. ดูการเปลี่ยนสีแถบปัสสาวะ

สำหรับการตรวจปริมาณโปรตีนในปัสสาวะจะทำการได้หลายวิธี โดยส่วนใหญ่ก็คือการตรวจเบื้องต้นจะเป็นการตรวจปัสสาวะเพียงครั้งเดียวก็คือ คนไข้ปัสสาวะเสร็จแล้วก็จะมีใช้การเปลี่ยนสีแถบกระดาษ ก็คือใช้เป็นแถบกระดาษตรวจปัสสาวะก็ดูว่าเปลี่ยนเป็นสีไหน จะแปลความว่าเป็นโปรตีน 1+ โปรตีน2+ ในลักษณะแบบนี้เป็นการตรวจเบื้องต้น การเก็บปัสสาวะแบบนี้เป็นการเก็บแค่ครั้งเดียว เป็นการตรวจเฉพาะโปรตีนที่ชื่ออัลบูมินเท่านั้น ในโปรตีนที่หลุดมาในปัสสาวะจะมีหลายตัว มีอัลบูมิน ก็อบบูลิน จะมีโปรตีนที่สามารถที่จะหลุดออกมาในปัสสาวะที่เป็นชื่ออื่นได้

การตรวจปัสสาวะในลักษณะที่ใช้การเปลี่ยนสีแถบกระดาษจะสามารถวัดได้แต่ตัวอย่างเดียว แนะนำท่านใดนะคะที่ถามมาว่ามีปัสสาวะเป็นฟองหรือว่าสงสัยว่าตัวเองมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะหรือไม่ ก็มีความกังวลใจปรากฏว่าไปตรวจปัสสาวะแล้ววัดปริมาณปัสสาวะแล้วไม่เจอ อาจจะต้องไปเลือกใช้เป็นการตรวจวิธีอื่นเพราะว่าถ้าตรวจวิธีนี้นั่นหมายความว่าโปรตีนที่สามารถจะดูได้ก็คือ อัลบูมิน เพียงตัวเดียวเท่านั้น การตรวจวิธีความเฉพาะจะสูงแต่ความไวจะต่ำก็หมายความอย่างที่หมอบอกไป หมายความว่าถ้าเกิดว่าตรวจแล้วเจอส่วนใหญ่แล้วก็จะมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะจริงส่วนจะมีมากน้อยเท่าไหร่ก็ขึ้นกับว่าเจอกันอันนี้เป็นต้น แต่ว่าถ้าเกิดเจอก็เจอว่าเป็นจริงๆแต่ว่าความไว้ต่ำก็หมายความว่าถ้าเกิดว่าอาจจะมีโปรตีนรั่วในปัสสาวะจริงๆ แต่ว่าเป็นโปรตีนตัวอื่นที่ไม่ใช่ลักษณะนี้ก็จะตรวจไม่เจอ

2. ตรวจปัสสาวะ 24 ชั่วโมง

การเก็บปัสสาวะ 24 ชั่วโมงเป็นวิธีมาตรฐานในการที่จะตรวจปัสสาวะของผู้ป่วย นอกจากจะสามารถดูโปรตีนในปัสสาวะได้ที่จริงยังสามารถดูได้อีกหลายกรณีอย่างเช่น บางคนอาจจะมีปัญหาเรื่องนี้เกลือแร่โพแทสเซียมต่ำ มีปัญหาเรื่องนิ่วที่เป็นนิ่วที่รักษาไม่หายสักที สมมุติว่าท่านเป็นนิ่วอะไรกันแน่บางทีเราก็จะแนะนำให้เก็บปัสสาวะเป็น 24 ชั่วโมง

ขออนุญาตย้อนกลับมาที่การตรวจปัสสาวะ 24 ชั่วโมงเพื่อการดูโปรตีนเท่านั้น ขั้นตอนนี้เป็นวิธีการตรวจที่มาตรฐานก็จริงแต่ว่าก็จะมีขั้นตอนการตรวจที่ยุ่งยาก เนื่องจากว่าท่านจะไม่ใช่เก็บโปรตีนครั้งเดียวแต่จะต้องปัสสาวะถึง 1 วัน 24 ชั่วโมง โดยการเก็บโปรตีนจะแนะนำก็คือเวลาถ้าเกิดว่าจะเก็บให้ครบ 24 ชั่วโมง แนะนำให้เก็บอย่างเช่น เราจะเริ่มเก็บวันจันทร์ ตอนตื่นเช้ามาครั้งแรกของการตื่นเช้าการปัสสาวะครั้งแรกให้ปัสสาวะทิ้งไปก่อน หลังจากนั้นก็เริ่มเก็บปัสสาวะ ทุกครั้งที่เก็บปัสสาวะก็เก็บใส่แกลลอนที่โรงพยาบาลให้มา จะเก็บอย่างนี้ไปเรื่อยๆจนในวันจันทร์ทั้งหมด ตอนจะเข้านอนถ้าตื่นมาปัสสาวะตอนกลางคืนก็เก็บมาด้วย จนเช้าอีกวันนึงก็คือเช้าวันรุ่งขึ้นคือเช้าวันอังคารแบบนี้ ในเช้าวันอังคารตื่นมาปัสสาวะตอนเช้าใวันอังคารปัสสาวะครั้งสุดท้ายให้เก็บไว้ด้วย

ก็จะมีแตกต่างกันนิดนึงถ้าเริ่มเก็บในวันจันทร์เช้าวันจันทร์ครั้งแรกขับปัสสาวะทิ้งไปก่อนแต่ว่าเช้าวันอังคารให้เก็บไว้ด้วยอันนี้ก็จะเป็นการเก็บปัสสาวะที่ถูกต้อง 24 ชั่วโมงในกรณีนี้ถ้าสมมุติถ้าเกิดว่าคนไข้มาเก็บไม่ครบ อาจจะมีการผิดพลาดในการแปลผลก็คือปริมาณโปรตีนที่ตรวจได้ก็จะน้อยกว่าที่ควรจะเป็นอย่างไรก็ตามท่านไม่ต้องกังวลเพราะว่าก่อนที่คุณหมอจะแปลผลโปรตีนในปัสสาวะ 24 ชั่วโมงเราจะมีการเก็บค่าครีเอตินิน ซึ่งจะประเมินเบื้องต้นอยู่แล้วว่าสำหรับโปรตีนที่ควรเก็บมาให้เรา เก็บมาครบหรือเปล่าถ้าเกิดเก็บครบก็แปลผลได้เลยแต่ถ้าเกิดเก็บไม่ครบก็อาจจะมีการต้องไปเก็บกันใหม่ 

3. ตรวจเฉพาะตอนเช้า

การตรวจในลักษณะนี้ฃแนะนำให้คนไข้เก็บปัสสาวะแค่เพียงครั้งเดียว ใช้หลักการที่ว่าจะใช้เป็นตัวแทนของโปรตีนในปัสสาวะตอนเช้านั้นเพียงนิดเดียว วัดโปรตีนที่รั่วมาในปัสสาวะเทียบกับค่าครีเอตินิน แล้วก็มีการศึกษาเรียบร้อยแล้วว่าการตรวจปัสสาวะในลักษณะนี้มักจะได้ผลเพียงกับการตรวจปัสสาวะ 24 ชั่วโมง การตรวจปัสสาวะในลักษณะนี้ได้ 2 อย่าง

  1. อาจจะตรวจเป็นการหาโปรตีนทั้งหมดก็หมายถึงการตรวจโปรตีนรวมไม่ว่าจะเป็นอัลบูมิน กอบบูลิน หรือโปรตีนอื่นๆ การตรวจหาวิธีนี้ก็จะรวมทั้งหมดแล้วถ้าจะใช้หลักการที่ว่าโปรตีนในปัสสาวะก็จะเท่ากับโปรตีนในปัสสาวะรวมใน 24 ชั่วโมงเป็นกรัม/วัน ส่วนใหญ่ก็จะใช้ในกรณีที่เราสงสัยว่าคนไข้เป็นไปร่วมหรือว่าเราตรวจเรื่องของไตรั่วแล้วก็ต้องการจะติดตามผลว่าหลังจากที่ให้ยาคนไข้ไปแล้วโปรตีนรั่วในปัสสาวะดีขึ้นหรือเปล่า
  2. เป็นการตรวจในวิธีเดียวกันเลยแต่ว่าอันนี้เป็นการเลือกตรวจเฉพาะอัลบูมินเท่านั้นจะ ไม่รวมกับโปรตีนอื่นๆ การเก็บปัสสาวะเหมือนกันเลยก็คือเก็บแค่ครั้งเดียวแล้วใช้เหมือนหลักการที่ว่า สัดส่วนของอัลบูมินเทียบกับครีตานีนที่ว่าอัลบูมินที่อยู่ในปัสสาวะจะใกล้เคียงกับอัลบูมินในปัสสาวะเป็นกรัม/วัน  การตรวจอัลบูมินในปัสสาวะแบบนี้มักจะใช้ดูในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นเบาหวานโดยเฉพาะในเบาหวานลงไตในระยะต้นๆ อันนี้เราก็จะใช้อลูมิเนียมเป็นหลัก รวมทั้งถ้าเกิดว่ารักษาไปแล้วต้องการจะดูว่าคนไข้มีโปรตีนในปัสสาวะลดลงหรือเปล่าผู้ป่วยเบาหวานก็จะใช้วิธีนี้ได้

Leave a Comment

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *